Het koor & zang

Voorwoord

Het is belangrijk te weten dat hier een basisuitleg gegeven wordt over het koor en de gezangen binnen een eredienst. Hierin wordt niet in diepte gegaan op gezangen zelf. Hiervoor kunt u het best in gesprek gaan bij de dichtstbijzijnde orthodoxe priester of een koor dirigent(e).

Cross XLI, by Adam Stanislav

Over het koor en gezang tijdens een eredienst

U heeft het misschien elders al gehoord, gelezen, of bent het tegengekomen tijdens een eerder bezoek aan een orthodoxe eredienst. Maar in orthodoxe kerken wordt niet door de bezoekers, maar door een koor gezongen. 

Dit heeft mede er mee te maken dat de zang, en de Liturgie van een eredienst zelf innerlijk aan elkaar verbonden zijn. Net als vele andere aspecten, is de zang tijdens een eredienst vaak complex, en vastgehouden aan een zang volgorde. Zelfs het beste koor wat jaren lang ervaring heeft kan soms tijdens een speciale eredienst nog steeds worstelen met deze volgorde.

Ook moeten wij zonder af te doen aan de soms prachtige kwaliteiten van gezang van onafhankelijk Slavische koren zelf beseffen dat de Liturgische zang een Heilig doel heeft, en bedoeld is voor een orthodoxe erediensten zelf. En niet als hoofddoel heeft om een prachtige avond te verzorgen met spirituele en Russisch culturele gezangen. Ook worden Slavische gezangen en Byzantijnse gezangen vaak door elkaar gehaald door koren, of bezoekers. Dit is absoluut niet het zelfde.   

Het Liturgisch gezang tijdens een eredienst kan al met één persoon gedaan worden hoewel de gezangen beter tot een recht komen met meerdere toon zangers. Ook hierin wordt gebruik gemaakt van sopraan, mezzosopraan, alt, tenor, bariton en bas. 

Mede belangrijk is dat de Liturgische gezangen altijd gedaan worden in acapella gedaan worden. Er wordt dus geen gebruik gemaakt van een orgel, of muziek omdat onze aanbidding in de Kerk is om te weerspiegelen wat al plaatsvindt in het Koninkrijk der Hemelen. Dit is de reden waarom we geen muziekinstrumenten gebruiken, want ook al zijn hun klanken mooi, ze prijzen God niet verbaal, logisch of rationeel in de strikte zin van waar ware lofprijzing over gaat.

lezer

In Russisch Orthodoxe kerken kan men gezang horen in drie talen. In het Nederlands, dit omdat de kerk in dit land staat en het ook belangrijk is dat Nederlandse bezoekers stukken van de gezangen mee krijgen. Daarnaast wordt het in het Russisch gedaan. Dit natuurlijk omdat de des betreffende orthodoxe kerk haar oorsprong heeft in de Russisch orthodoxie en dit dus ook heel bekend voelt voor haar Russisch orthodox gelovige bezoekers. Als laatste worden de gezangen in het kerkslavisch gehouden. Dit is de oorspronkelijke taal waar zowel eredienst, als zang zich in bevindt. Wel is het belangrijk om te weten dat de Nederlandse vertaling van Russisch en/of kerkslavisch niet altijd één op één goed lopen. Dit komt omdat beide taalbomen niet aan elkaar verwant zijn. En omdat er nu simpelweg bewoordingen in het Russisch zijn waar we in Nederland geen woord voor hebben, of de vertaling ervan te kort/lang is.

Toch is (in elk geval in Zwolle) het bovengenoemde voor het meezingen, of deel uitmaken van het koor geen drempel geweest. Dit mede omdat de aanwezigheid van een ervaren en professionele koordirigente fijn is om de toon hoogtes te kunnen aangeven. En de gezangen in het Russisch of kerkslavisch ook geschreven zijn in het fonetisch volgens latijns alfabet. Noten lezen of Russisch kunnen lezen is dus geen must.   

Cross XLI, by Adam Stanislav

de tonen

De Liturgische gezangen worden in een Orthodoxe kerk ook wel “Tonen” genoemd. Binnen de orthodoxe kerken zijn er acht tonen welke gebruikt worden. 

Toon is de meest voorkomende vertaling van het Griekse woord ηχος (ichos), traditioneel verwijzend naar een van de acht modi van het monofone gezang, traditioneel en canoniek in de orthodoxe kerk. Er is slechts één set van acht tonen die voor al dergelijke muziek worden gebruikt, hoewel sommige tonen bepaalde speciale varianten hebben.

In de nieuwere, geharmoniseerde, niet-modale, polyfone vormen van kerkmuziek die vooral kenmerkend zijn geworden voor de kerk van Rusland en sommige kerken die daardoor zijn ontstaan ​​of beïnvloed, verwijst toon naar formules van melodieën en akkoordenschema’s. In deze traditie zijn er meerdere reeksen tonen die worden gebruikt voor verschillende hymnen (bijvoorbeeld “canontoon”, “akathistische toon”, enz.), Die zelfs nog meer vermenigvuldigen wanneer regionale varianten buiten hun respectieve regio’s worden gebruikt.

Een aantal experts in de traditionele modale vormen van orthodoxe muziek geven er de voorkeur aan dat ηχος wordt vertaald als modus in plaats van toon, aangezien modus in eigen taal beter naar hetzelfde concept verwijst, terwijl toon dubbelzinnig is in het Nederlands en dit concept niet eerder is gebruikt. en is dichter bij de Griekse τονος (tonos), die een andere betekenis heeft.

Mocht u toch interesse hebben in het leren lezen van de Tonen, Troparen, en Kondaken. Dan is er een oefenboek beschikbaar welke u gratis kunt downloaden om via het Nederlands, Russisch en kerkslavisch te leren lezen en zingen. Echter moet er wel bij benadrukt worden dat dit om geavanceerd academisch les materiaal gaat.

Cross XLI, by Adam Stanislav

DE OORSPRONG VAN RUSSISCH ORTHODOXE Tonen

De Slavische receptie is cruciaal voor het begrip, hoe het kontakion is veranderd onder invloed van de Stoudites. Tijdens de 9e en 10e eeuw vestigden zich nieuwe rijken in het noorden die werden gedomineerd door Slavische bevolkingsgroepen – Groot-Moravië en de Kievan Rus’ (een federatie van Oost-Slavische stammen geregeerd door Varangians tussen de Zwarte Zee en Scandinavië). De Byzantijnen hadden plannen om actief deel te nemen aan de kerstening van die nieuwe Slavische machten, maar die bedoelingen mislukten. Het gevestigde en recent gekerstende (864) Bulgaarse rijk creëerde twee nieuwe literaire centra in Preslav en Ohrid. Deze rijken vroegen om een ​​staatsgodsdienst, wettelijke codexen, de vertaling van canonieke geschriften, maar ook om de vertaling van een overregionale liturgie zoals die werd gecreëerd door het Stoudios-klooster, Mar Saba en het Sint-Catharinaklooster. De Slavische receptie bevestigde deze nieuwe trend, maar toonde ook een gedetailleerde interesse voor de kathedraalritus van de Hagia Sophia en de pre-Stouditische organisatie van de tropologie. Deze manuscripten zijn dus niet alleen het vroegste literaire bewijs van Slavische talen die een transcriptie bieden van de lokale varianten van Slavische talen, maar ook de vroegste bronnen van de Constantinopolitische kathedraalritus met muzieknotatie, hoewel getranscribeerd in een eigen notatie , alleen gebaseerd op één toonsysteem en op de hedendaagse laag van de 11e-eeuwse notatie, de ruwweg diastematische Oud-Byzantijnse notatie.