Veelgestelde vragen

Voorwoord

In dit woord vooraf willen wij echter wel benadrukken dat er veel over het orthodox christelijke geloof veel verteld en aangenomen wordt door individuen, mede christenen, instanties of het internet. In onze ervaring is deze informatie vaak niet accuraat of kloppend. Wanneer u gewoon meer informatie over het orthodoxe geloof wilt hebben dan raden wij u aan rechtstreeks contact via bijvoorbeeld mail met een orthodoxe priester of kerk te nemen dan dat u de aannames van derde als feit aanneemt. Hieronder bevinden zich veel gestelde vragen over de orthodoxie die niet theologisch inhoudelijk zijn maar wel vaak door niet orthodoxe mensen gesteld of aangenomen worden. Wij hebben deze voor u in drie categorieën verdeeld; 

.1 vragen over orthodoxe dagelijkse dingen
.2 vragen over orthodoxe geestelijken 
.3 vragen over orthodoxe kerken en kloosters

Wanneer u toch meer informatie over de orthodoxie zoekt, of u individuele inhoudelijke of theologische vragen heeft. Dan verzoeken wij u deze naar info@orthodoxekerkzwolle.nl te mailen zodat deze door de priester behandeld kunnen worden. 

Cross XLI, by Adam Stanislav

vragen over orthodoxe dagelijkse dingen

Vraag: Waarom dragen vrouwen hoofddoeken in de orthodoxe kerk, zijn ze minder belangrijk dan mannen?

Antwoord: Dit is een onderwerp waarin binnen het christendom best wel veel debat over is. Eerst is het belangrijk te weten dat de vrouw absoluut niet minder dan een man is in het gezin, sterker nog zij is juist belangrijker. Want uit de Moeder Gods is immers onze Verlosser geboren. Hoewel de vrouw haar man hoort te respecteren in het leiden van het gezin, eert en respecteert de man de vrouw in alles wat hij doet of beslist. De betrekking op de hoofddoek komt voort uit 1 Korinthe 11:3-10 waarin het volgende beschreven staat:

“Iedere vrouw echter die bidt of profeteert met onbedekt hoofd, onteert haar eigen hoofd, want het is precies hetzelfde alsof zij kaalgeschoren is. Want als een vrouw het hoofd niet bedekt heeft, laat zij zich dan ook maar kaalknippen. Als het echter voor een vrouw schandelijk is kaalgeknipt of kaalgeschoren te zijn, laat zij dan het hoofd bedekken.” 

Echter is het belangrijk om te benadrukken dat het dragen van een hoofddoek in orthodoxe kerken niet een verplichting is. Maar wanneer men een orthodoxe kerk betreed en dit niet draagt kan men misschien hier wel raar van opkijken omdat het aangeeft wel een eredienst te willen volgen, maar vervolgens niet de bijbehorende tradities te respecteren. Buiten de kerk wordt nooit meer een hoofddoek gedragen hoewel dit vroeger wel veel gedaan werd. Dit was puur uit praktische zin omdat de vrouwen die werkten vaker dan één keer op een dag naar de kerk gingen om hun gebeden te doen of om een kaarsje op te steken.  Overigens draagt de man nooit hoofdbedekking in een orthodoxe kerk.     

Vraag: Het schilderen van iconen ook al ben ik niet orthodox is kunst, dit kan iedereen toch gewoon doen?

Antwoord: Op deze vraag is ook geen simpel ja of nee antwoord te geven. Ten eerste moet men beseffen dat men geen iconen van heiligen schildert, maar schrijft. Dit gaat gepaard met gebeden. Iedereen kan tekenen en schilderen maar wanneer men de intentie heeft om een echt orthodox icoon te schrijven dan zijn hier wel regels aan verbonden. Natuurlijk kan men zonder deze regels nog steeds het icoon schilderen maar zal volgens de orthodoxie traditie niet een orthodox icoon zijn. Voor men een icoon gaat schrijven heeft men de zegen van een priester nodig hiervoor. Daarnaast zijn de materialen (het hout) en het verf ook belangrijk. De kleuren compositie is namelijk Liturgische bepalend voor bijvoorbeeld de kleding welke de geschreven icoon heeft. Daarnaast kan men niet zomaar een icoon uit vrije interpretatie schrijven. Iconen welke geschreven worden zijn altijd kopieën van een origineel icoon. Het kan zijn dat er een zegen gegeven wordt voor het maken van een compleet nieuw icoon van een heilige, maar hier is zorgvuldig onderzoek en feit weerlegging voor nodig bij een geestelijke. Het kan ook zijn dat een iconen schrijver een visioen heeft gehad om dit te maken maar wederom geld het onderzoek en de zegen van een geestelijke dan nog steeds. Als laatste zijn er ook heilige welke nog helemaal geen icoon hebben, of waarvan icoon voorbeelden zijn verloren gegaan. Ook dan geld het nog steeds dat onderzoek en de zegen van een geestelijke nodig zijn om dit icoon te kunnen schrijven. Dus u staat altijd vrij om een icoon te schilderen en dan maakt u dus kunst. Maar wilt u dat dit een orthodox Liturgische betekenis krijgt, spreekt u dan eerst met uw orthodoxe priester.   

Vraag: Het eren van iconen is toch afgoderij?

Antwoord: Allereerst moet men begrijpen dat voorwerpen niet aanbeden worden. Er is maar één die ons aanbidding verdiend en dat is God, de Schepper van de hemel en aarde.  Een houten icoon zelf als voorwerp is niet een heilig voorwerp. De heilige die deze reflecteert is wel een heilige en men bid naar deze heiligen om voorbedes aan God te vragen. Men kan het dus zien dat deze heilige(n) (en alle heilige daarmee) mee bidden wanneer jouw persoonlijk gebed zich tot God richt. Een icoon is als een reflectie voor de afgebeelde heilige waarmee jij de band tot de Heilige schept.  In een vergelijking zou het vreemd zijn als iemand een kaarsje opsteekt bij de foto van zijn overleden partner om voor hem tot God te bidden of zelfs te spreken tot de overledene, maar in dat zelfde geval dit dus niet zou kunnen door midden van een afgebeeld icoon. Men spreek van afgoderij wanneer men een voorwerp/persoon buiten God om aanbid. Denk hierbij aan het beeld van de Gouden kalf in het verhaal van de heilige Mozes.

Vraag: Jullie zijn toch een afsplitsing van het Room Katholicisme (of visa versa)?

Antwoord: Een niet kloppende theorie welke we vaak terug horen, een ieder die dit zegt heeft niet goed de kerkgeschiedenis van de wereld bestudeert. Voor het grote schisma van 1054 was er één christelijke kerk welke in verschillende windstreken door de apostelen van Christus zijn gesticht. Hier bestonden drie originele patriarchaten in. Alexandrië (Egypte), Antiochië (Syrië) en Rome (het Westen). Dit werd later vijf met de toevoeging van Constantinopel in 381 (Turkije), en Jeruzalem in 451 (midden oosten). Deze vijf patriarchaten (welke later nog in aantal iets toenam) betrok de gehele christelijke kerk in de wereld tot het jaar 1054 waarin het grote schisma plaats vond. Hierin vond een scheuring plaats tussen Rome en de andere patriarchaten. Het Roomse patriarchaat werd ontbonden en deze kerk ging verder als Rooms Katholicisme. De andere patriarchaten werden orthodoxen genoemd en gingen hiermee verder. We praten pas over een afsplitsing  wanneer we praten over de reformatie waarin protestanten zich hebben afgesplitst van het Rooms Katholicisme.  Met andere woorden. De orthodoxen zijn niet afgesplitst van de Rooms katholieken, en de Rooms katholieken zijn niet afgesplitst van de orthodoxen. Dit betreft een kerkscheuring en geen afsplitsing.     

Vraag: Is het vasten binnen de orthodoxie een verplichting?

Antwoord: Soms word er wel eens gegrapt over dat het leven van een orthodox gelovige voor de helft van het jaar uit vasten bestaat. Hoewel dit bijna klopt is het vasten absoluut geen verplichting. Sterker nog, dit vereist best wel wat fysieke toewijding en het advies is dan ook om hier naar eigen capaciteit mee te beginnen. Er zijn bijvoorbeeld dagen per week waar bepaalde ingrediënten in  het eten niet gebruikt of gegeten worden. Dit is de beste basis om mee te beginnen. Daarnaast zijn er speciale feesten waar kort vasten van een aantal dagen gedaan wordt. dit is ook een hele goede uitbreiding stap. Als laatste is er natuurlijk het grote vasten voor het Pascha. Deze duurt 40 dagen en is een zware opgave. Enige voorbereiding en ervaring op het vasten is daarom wel aan te raden. Daarnaast is het advies om niet aan het grote vasten mee te doen bij ziekte, en het voor kinderen en ouderen aan te passen. De essentie is het geestelijke in het vasten en niet het op de regel na te leven. 

Vraag: Waarom gebruiken orthodoxen vaak een andere kalender dan de rest van de wereld?

Antwoord: Vandaag de dag gebruikt iedereen binnen het aardse leven de “gregoriaanse kalender”. Alles digitaal en uw persoonlijke agenda is hier op gebaseerd. Binnen het orthodoxe geloof houden wij de “juliaanse kalender” vast welke door de eeuwen heen in optiek achter loopt op die van de gregoriaanse. Laten we het eerst hebben over het verschil tussen de twee. Het verschil tussen de beide kalenders zit erin, dat de gregoriaanse kalender per 400 jaar 3 schrikkeljaren minder telt dan de juliaanse kalender: in de gregoriaanse kalender zijn alle hele eeuwjaren die geen veelvoud zijn van 400, geen schrikkeljaar (al zijn ze uiteraard wel door 4 deelbaar). De jaren 1700, 1800, 1900, 2100, 2200 en 2300 zouden in de juliaanse kalender schrikkeljaren zijn, in de gregoriaanse zijn ze dat niet. De jaren 1600, 2000, 2400 enzovoorts zijn ook in de gregoriaanse kalender schrikkeljaren.

Na het grote schisma van 1054 tussen de westelijke Latijnse kerk (Rooms katholieken), en de orthodoxe kerken besloot de Rooms Katholieke kerk over te gaan op de gregoriaanse kalender. De orthodoxe kerken weigerde de nieuwe kalender in te voeren gezien ten tijden van de ongesplitste kerk altijd de juliaanse kalender was gebruikt en er voldoende feiten waren om dit niet te doen. Navolging van de aanpassingen van paus Gregorius zou betekenen dat het Joodse paasfeest Pesach en het christelijke Pasen af en toe samenvielen, een situatie die indruiste tegen de Heilige Schrift volgens het orthodoxe christendom. De orthodoxe kerk wees de gregoriaanse kalender af en bleef zich houden aan de juliaanse tijdrekening. Deze situatie bleef eeuwenlang onveranderlijk, waardoor de verschuiving van datums tussen de orthodoxe en westers-katholieke kalenders gewoon doorging. In 1923 was het verschil tussen beide kalenders inmiddels opgelopen tot dertien dagen, waardoor het orthodoxe kerstfeest ook dertien dagen na de 25ste december plaatsvond.

Vraag: Heeft de orthodoxe kerk ook zendelingen werk?

Antwoord: Deze vraag vereist een betere uitleg. De kern essentie binnen de orthodoxie is dat een mens niet een ander mens tot Christus kan bekeren. Het is Christus zelf die de vlam in een mens aanwakkert om meer over het christelijke geloof te weten te komen. Dit kan gebeuren door evenementen die de mens in het pad door zijn leven heen mee maakt, of gesprekken die hij voert uit interesse, of omdat Christus de individu direct raakt. Binnen de orthodoxie kennen we dus niet het spreekwoordelijke “met de bijbel in de hand, doet men liefdadigheid”.

De liefdadigheid van een orthodox christen doet hij uit zich zelf voor de medemens in het voetspoor zoals Christus dat deed tijdens zijn aardse leven. Hij vraagt hier niks voor terug, ook geen bekering tot de orthodoxie. Het traditionele zendelingen werk waarin paters van een klooster, of kerkgemeenschappen naar arme landen trekken om liefdadigheid te doen om daarnaast deze mensen het woord van God te verkondigen is dus niet een orthodoxe insteek. In plaats daarvan zijn er wel individuen of organisaties die orthodox zijn welke mede mensen in arme landen helpen zonder enige verplichting en samen met deze mensen in de zelfde omstandigheden leeft. Wanneer de plaatselijke geholpen individuen er dan zelf voor kiezen om meer te weten te komen over de orthodox gelovige die hen helpt dan is dat hen door God gezonden pad wat zij bewandelen en niet andersom. Dit is lang niet altijd het geval en dat is bij lange na ook niet nodig nog een verplichting. In een enkel geval kan het voorkomen dat er wel zoveel ge-interesseerden zijn dat hier een kerk gemeenschap uit voortvloeit. Wij beschouwen dit dan ook als God’s wil dat dit gebeurd.    

Cross XLI, by Adam Stanislav

vragen over orthodoxe geestelijken

Vraag: Rooms katholieke priesters mogen niet trouwen. Waarom mogen orthodoxe priesters dit wel?

Antwoord: Laten we het eerste gedeelte van de vraag even ontleden en uitleggen. Binnen de Latijnse ritus is geen verplichtings regel tot een celibatair leven voor een priester (bij monniken is dit wel een verplichting), maar er wordt gesproken als een onderdeel van de roeping voor een priester. Men kan dus zeggen dat het een onafgebroken traditie is die men gewoon niet breekt wanneer men beslist een priester te worden in de Rooms Katholieke kerk. De algemene opvatting van het woord “verplichting” is dus in essentie verkeerd. 

Het klopt inderdaad dat orthodoxe priesters mogen trouwen, maar dit zit wel wat ingewikkelder in elkaar dan een gewoon wel of niet antwoord. Ten eerste mogen orthodoxe monniken (niet elke monnik is ook priester) niet trouwen. Zij wijden hun leven aan de kerk en Christus waarin zoveel mogelijke verzoekingen die monniken van weerhouden om het “onafgebroken gebed” te kunnen onderhouden wordt vermeden. De parochie/kerk priesters mogen wel trouwen, maar dit moet gedaan zijn voor dat deze tot diaken zijn gewijd gezien een diaken ook een priester is binnen de orthodoxe kerk. Wanneer een individu al tot diaken of zelfs priester is gewijd, kan er dus geen huwelijks kroning meer plaats vinden. Ook de vrouw van een priester vervult een belangrijke rol binnen een kerk gemeenschap voor de orthodoxe gelovigen. Zij wordt vaak de “matoesjka” genoemd en haar taken variëren van pastorale zorg, tot kerk onderhoud.  Als laatste is het belangrijk te weten dat voor het algemeen de hogere hiërarchen binnen de orthodoxe kerk (bisschop, aartsbisschop, metropoliet en patriarch) altijd uit de monnik rangen wordt verkozen. Dus ook deze leven celibatair. 

Vraag: Orthodoxen geloven niet in de paus als de autoriteit binnen de kerk, maar jullie hebben wel patriarchen. Is dit niet het zelfde?

Antwoord: Hoewel we ons van moeten weerhouden om te veel aannames te doen over hoe het in de Rooms katholieke kerk er aan toegaat is er wel 1 ding een feit. De Room katholieke Paus is een solitaire en hoogste autoriteit binnen de Rooms katholieke kerk.  Dit betekend dus dat kardinalen of bisschoppen een pauselijke beslissing dus niet kunnen weerleggen.

Binnen de orthodoxe kerk gaat dit anders. Waneer men praat over de hiërarchie binnen de orthodoxe kerk dan praten we in essentie over bisschoppen. Een bisschop heeft een diocese (gebied of klein land), meerdere dioceses bij elkaar vormen een metropool waarin een bisschop genaamd een metropoliet weer leiding aan geeft. Ook van autocelephale kerken zoals die van de Pools orthodoxe kerk worden geleid door een Metropoliet welke dus ook een bisschop is. Het hoofd van alle metropolen binnen een orthodoxe stroming is een patriarch. Ook deze is in essentie een bisschop. Zij geven leiding wat gezien kan woorden in begrijpelijke leek termen als “een voorzitterschap” over het patriarchaat. Maar binnen de orthodoxe kerk worden geen onafhankelijke beslissingen genomen zonder overleg van het geen waar de titel voor staat. Dit is dus waarom er bisschop conferenties zijn waarin een Metropoliet of Patriarch een onderwerp bespreekt met iedere aanwezige bisschop. Beslissingen kunnen nu eenmaal niet gemaakt worden zonder steun.  Daarnaast hoort het zo te zijn dat alle patriarchen gezamenlijk ook beslissingen nemen voor de orthodoxe wereld. Geen enkele patriarch is hoger dan de ander. Echter heeft deze ook weer een “voorzitter” nodig welke altijd afkomstig is van het patriarchaat van Constantinopel. Deze patriarch draag de titel “Eerste onder gelijken”. Dit betekend dus dat een patriarch niet autonoom een beslissing kan nemen voor de gehele orthodoxe wereld waarin een Paus dat wel kan voor de gehele Rooms katholieke wereld. Hoewel hier vandaag de dag conflict over is en dit doormiddel van gemaakte acties verbroken is, Blijft de Russisch orthodoxe kerk bij dit standpunt. 

Vraag: Hoe zit eigenlijk de geestelijke hiërarchie in elkaar bij de orthodoxe kerk?

Antwoord: Dit is een goede vraag. Ten eerste moet men zich realiseren dat je roeping als geestelijke binnen de orthodoxe kerk niet zo iets is als een baan waar je promotie maakt. Je ambt is je roeping waar je zelf persoonlijk jouw band met en voor Christus de taken op je neemt die hier bij horen. Als jouw ambt hier in veranderd omdat je roeping veranderd, het zij in je zelf of omdat de orthodoxie hiërarchie dit van je vraagt, dan geloven wij dat dit door God gestuurd wordt. Werken om hoger op te komen is dus eigenlijk niet aan de orde. De Geestelijken zijn als het waren verdeeld in vier orders. We beginnen met de laagste orde en werken naar beneden omhoog. Belangrijk om te weten is dat de onderstaande boom niet geld als het één op het ander. Velen hebben een gelijke status maar verkiezen simpelweg een andere weg binnen de orthodoxe geestelijkheid. Ook belangrijk om te weten is dat Altaardienaars niet gewijd zijn (en dus altijd de zegen vragen) en niet tot de geestelijkheid behoren. De ordes zijn als volgt:

Minor order
Lector: Gewijd door een bisschop wordt een lezer gevraagd om voor te lezen in de religieuze diensten van de kerk en de Goddelijke Liturgie.
Subdiaken: Een subdiaken helpt een bisschop of de priester op meerdere manieren, maar nooit bij het toedienen van de sacramenten. 

Diakenen
Diaken: Hij is een gewijde dienaar en iemand die de priesters assisteert bij het toedienen van de sacramenten.
Hierodiaken: Dit is diakenmonnik tot diaken gewijd.
Archdiaken: Hij is de senior-diaken in een bisdom en heeft de leiding over de hiërarchische diensten. Normaal is hij altijd bij een bisschop.
Protodiaken: Letterlijk betekent dit “eerste dienaar”, dit is een titulaire eer die wordt toegekend aan niet-monastieke diakenen.

Priester/ Protopresbyter
Priester/ Protopresbyter: Dit is de eerste graad in priesterschap, een priester / protopresbyter doet erediensten en dient de heilige sacramenten toe.
Hieromonnik: Dit is een voorbestemde priester die beter bekend staat als een “priestermonnik”. Niet elke monnik is namelijk ook priester.
Aardspriester: Dit is opnieuw een eretitel die aan de niet-monastieke priesters wordt gegeven en deze priesters worden soms over meerdere parochies geplaatst.
Protopriester / Protopresbyter: Dit is een titulaire eer die alleen aan de niet-monastieke priesters wordt gegeven en het betekent “eerste oudste”.
Archimandrite: Allen de priestermonniken krijgen deze eretitel. Alleen archimandrieten komen in aanmerking om als bisschop te worden aangesteld.

Bisschoppen
Hulpbisschoppen: Deze houdt toezicht op een speciale gemeenschap binnen de orthodoxe kerk of een bisdom en bezit het volledige priesterschap.
Metropoliet: Hij is het hoofd van een enorm grote stad, bisdom, of meerdere bisdommen, of een land in het geval van een autocelephane kerk.
Aartsbisschop: Hij is het hoofd van de hoofdstad van een land en het land zelf voor alle orthodoxen van een orthodoxe stroming.
Patriarch: Hij is een bisschop die de etnische of een oude kerk leidt in de gehele wereld. Deze kan alleen gekozen worden onder bisschoppen.
Oecumenische Patriarch van Constantinopel: Hij is de eerste onder gelijken van alle orthodoxe bisschoppen van alle orthodoxe kerken en zit deze dan ook voor in synodes; hij wordt vaak beschouwd als gelijk aan een aartsbisschop/patriarchen in meerdere tradities en varieert in eer. De titel “eerste onder gelijken” valt altijd alleen op het patriarchaat van Constantinopel maar kan gekozen worden uit elke autonome orthodoxe kerk. 

Vraag: Ik heb gehoord van orders zoals Benedictijnen en Dominicanen. Heeft de orthodoxe kerk ook monastieke (klooster)ordes?

Antwoord: Nee, binnen de orthodoxe kerk kennen we geen orders van belangrijke monniken uit de kerk geschiedenis welke invulling hebben gegeven aan hun geestelijke leven. Dat wil echter niet zeggen dat deze monniken niet heilig zijn binnen de orthodoxe kerk, maar er worden simpelweg geen orders aan gewijd. Orthodoxe monniken leggen alleen hun geloften af aan het hoofd van de kerk namelijk Christus onze Verlosser. Echter zijn er wel verschillende geloftes die door monniken gedaan kunnen worden. Zoals de hermetische gelofte waarin de monnik er voor kiest zijn leven in afzondering te leven volledig gewijd aan gebed.  Maar monniken leven dus ook in gemeenschappen waarin gebed, werk en rust in een periodieke structuur wordt aangehouden. Om goed antwoord te geven op de vraag, nee er zijn geen monniken van de order van de heilige Vladimir, of heilige Catherina. Er zijn alleen monniken.  

Cross XLI, by Adam Stanislav

vragen over orthodoxe kerken en kloosters

Vraag: Waarom hebben Russisch orthodoxe kerken  altijd uivormige koepels op hun kerken en hebben sommigen maar één terwijl anderen veel torens heeft?

Antwoord: Voor dat we over de koepels kunnen uitleggen is het belangrijk om te weten dat hele oude Russisch orthodoxe kerken nog de zogenaamde “helm” daken hebben. De introductie van de “ui” daken kwam pas tot stand na 1200. Er zijn verschillende theorieën over uivormen van een orthodoxe kerk. Zo is de eerste dat deze kaarsen symboliseren voor het licht in het duister waar Christus het symbool van is. De tweede theorie is dat deze de gebeden van haar orthodoxe gelovigen symboliseren die zich richten naar boven. Beiden theorieën zijn correct gezien Christus in beide theorieën centraal staat. Daarnaast is het ook erg praktisch gezien sneeuw niet goed op uivormige daken kan blijven liggen. Ook de hoeveelheid torens hebben een belangrijke Liturgische betekenis.

één toren: Dit staat voor Christus onze verlosser, het enige hoofd van de kerk. 
drie torens: Dit staat voor de heilige drie-eenheid, Vader, Zoon en Heilige Geest.
vijf torens: Deze staan voor Christus onze Verlosser en de vier apostelen Mattheus, Marcus, Lucas, en Johannes. 
zeven torens: Deze staan voor de zeven sacramenten die de orthodoxe kerk stand houdt.
negen torens: Dit staat voor de negen rangen van engelen in het Hemels koninkrijk. Serafijnen, Cherubijnen, Tronen, Heerschappijen, Vorstendommen, Machten, Krachten, Aartsengelen en Engelen.
dertien torens: Deze staan voor Christus onze Verlosser en alle twaalf apostelen. 
drieëndertig torens: Dit staat Christus onze verlossers’s levensjaren hier op aarde.

Daarnaast worden de kleuren ook vaak gekozen voor bepaalde doeleinden. Goud staat bijvoorbeeld voor de hemelse glorie, Deze vinden wij vaak op kathedralen of belangrijke kerken. Wanneer de koepels blauw zijn met gouden sterren dan is de kerk vaak gewijd aan de Moeder Gods. Bij groene of zilveren sterren is de kerk in kwestie vaak gewijd aan een Heilige. Als laatste vinden we zeldzaam de zwarte koepels die vaak te zien zijn bij de kerken van kloosters om aan te geven dat dit kloosters zijn.     

Vraag: Is de halve maan onder het orthodoxe kruis op sommige kerken een symbool op de overwinning tegen islam?

Antwoord: Hoewel dit vaak beweerd wordt (Russo – Turkse oorlogen) klopt dit zeer zeker niet. Sterker nog, deze halve manen hebben helemaal niks met islam te maken. Deze decoratie van de halve manen komt voort uit het vroege Byzantijnse rijk voor dat islam zijn intreden in het Ottomaanse rijk deed. Een goed bewijs hiervan zijn twee hele oude kathedralen, namelijk de kerk of the Intercession on the Nerl (1165), en de Dimitrievsky kathedraal in Vladimir (1197). Hoewel islam al zins 613 bestaat werd het Ottomaanse rijk niet eerder islamitisch dan rond het jaar 1350. Rond het jaar 1453 viel Constantinopel (Istanboel vandaag) en werd de halve maan mede vanwege de verovering van het Byzantijnse rijk een deel van het symbool van het Turkije van vandaag de dag. De Russo-Turk oorlogen zouden pas eeuwen later plaatsvinden dus ook dit heeft hier niks mee te maken. En voordat Turkije islamitisch werd had het groot Russisch vorstendom nagenoeg helemaal geen contacten met islam aan haar grenzen en dus ook geen reden om dit als een zogenoemde “symbool op overwinning” te dragen.   

Vraag: Een kerk heeft toch altijd klokkentoren waarin de klokken luiden, hebben orthodoxe kerken dit niet?

Antwoord: Orthodoxe kerken gebruiken wel degelijk klokken, dit wordt met namen in kathedralen en kloosters gebruikt. In het geval van een klooster kan het zelfs zijn dat dit een aparte constructie is op de plaza of grasveld naast de kerk (in geval van 1 grote klok), maar het klopt dat niet elke kerk een klokkentoren heeft. Dit zijn immers erg dure elementen waar niet elke kerk geld voor heeft. Toch is dit een zeer belangrijk orthodoxe essentie die terug dateert uit 988 met de doop van Rus (Rusland) in het orthodoxe geloof.  Klokken worden gedurende de hele liturgische cyclus voor verschillende doeleinden gebruikt, zoals een oproep voor de gelovigen voor de kerkdiensten, een aankondiging aan degenen die niet in de kerk aanwezig zijn van specifieke momenten in de diensten, en Speciale orthodoxe feestdagen (de twaalf grote feesten). Het luiden van de klokken binnen orthodoxe kerken vereist jaren aan oefenen. Dit heeft er mede mee te maken dat de klepels van de klokken aan touwen vastzitten welke bediend worden met voeten, en de kleinere klokken met de hand. (gelijk aan een Beiaardier). De klokken in een orthodoxe kerk bewegen zelf dus nooit heen en weer maar het zijn de klepels die dus bewegen. 

Vraag: Waarom staan er in oost Europese landen om elke hoek een kerk?

Antwoord: Dit is een vraag die niet makkelijk te beantwoorden valt wanneer je als Nederlander niet opgegroeid bent in een dergelijk oost Europees land. Ook in Nederland hebben we een tijd gekend waarin er vele kerken in kleine gemeenschappen stonden. Vandaag de dag spreken we nog steeds over een “bible belt”. Maar voor landen zoals Rusland waarin het land zelf gedoopt is en al 1000 jaar structureel (uitgezonderd Soviet tijd) het orthodoxe geloof gepraktiseerd wordt. Hierin zit het orthodoxe geloof verweven in het geschiedenis, cultuur, literatuur, muziek en ga zo maar door. Dit is niet uniek aan Rusland en het orthodoxe geloof alleen. Een land zoals Polen is Rooms Katholiek gedoopt en ook hier is het Rooms katholicisme in de cultuur verweven. In Nederland is dit echter nooit echt het geval geweest en mede door “liberale” elementen door de eeuwen heen heeft de Nederlandse maatschappij het praktiseren van een religie steeds minder belangrijk gevonden. Dit is voor de Nederlandse maatschappij helemaal een niet te omvatten begrip gezien over de grens in elke windstreek waar je gaat het geloof in bijna elk land om Nederland heen wel significant belangrijker is dan bij ons in Nederland. Dit is echter geen verwijt aan Nederland of haar inwoners, maar een conclusie die neergelegd kan worden bij ieder die dit belangrijk vind.