de stap naar de geestelijkheid

Soms hebben mensen het gevoel dat ze meer voor de kerk willen doen dan alleen hun geloof praktiseren. Misschien hebben ze al een keer gelezen of in het altaar gediend tijdens een eredienst en is er een vlam ontwaakt om te overwegen om geestelijke te worden. Maar wanneer dit gevoel een alsmaar toenemend verlangen wordt en men zonder zelf er een verklaring voor te hebben zijn/haar leven anders en meer geestelijk in aan het vullen is, dan kan dit wellicht een roeping zijn om de stap naar de geestelijkheid te gaan nemen. Maar voor we het hier over gaan hebben is het belangrijk om te weten dat dit niet alleen een hele lange weg is die bewandeld wordt waarin gebed, geduld, studie, discipline, en doorzettingsvermogen de belangrijke factoren zijn. Zelfs wanneer alles tegen zit of je begint te twijfelen tijdens het pad wat je bewandeld. Maar ook boven alles je waarlijk Christus accepteert als de zoon van God en je bereid bent volledig aan Hem over te geven. Dit zijn slechts woorden en het besef over de inhoud van die woorden komt pas veel later, en dat geeft ook niet want dat is onderdeel van het proces voor jouw om te kijken of dit waarlijk ook een roeping is. Maar het is dus wel goed om te beseffen dat dit geen pad van geestelijke romantiek is en dat het ambt voor geestelijke erg zwaar is.

De eerste stap

Weten hoe de orthodoxe christelijke tradities gaan, en ze werkelijk ook begrijpen, voelen, ervaren zijn twee totaal verschillende dingen. Er is dan ook geen beter advies dan bidden. Zonder bidden zal je mogelijk blokkade ervaren. Niet zozeer in de stappen die je gaat ondernemen, maar in het bergijpen, en het voelen naar een dieper geestelijke betekenis. Ook orthodoxe literatuur lezen is een goede eerste stap. Een goed begin hiervoor is het boek “de geestelijke ladder” van de heilige Johannes Climacus. Er zijn nog talloze andere boeken die opvolgend ook zeer goed zijn om een dieper begrip te krijgen van je geestelijke verlangen. Maar neem vooral rustig de tijd ervoor en probeer niet zoveel mogelijk kennis op te doen in zoon kort mogelijke periode. Dan heb je al de kennis wel. maar mis je misschien volledig de betekenis van al deze kennis.  

boeken lezen

De tweede stap 

Met het lezen van de boeken komt niet spontaan het antwoord op al je vragen van een dieper geestelijk verlangen. Zoals al eerder gezegd, hier gaat een hele lange tijd overheen. Wel geeft het je een beter geestelijk inzicht op je geloof en brengt het de wijsheid van de heiligen door de tijd heen naar jouw. Een goede tweede stap dan ook is om in gesprek te gaan met je priester. Wellicht stelt hij voor dat je aansluit bij een catechese groep. Men denkt al vlug dat een catechese groep voor mensen zijn die nieuw in het geloof komen te staan, maar niks is minder waar. Deze studie groepen zijn ook voor mensen die een diepere geestelijke betekenis zoeken in het christelijke geloof. Individuele gesprekken met je priester zijn ook erg belangrijk. Hierin zal de priester met je praten over je verlangen, je geestelijke kennis, maar vooral vragen stellen over hoe jij alles binnen de orthodoxe christelijkheid ziet. Wellicht komt er wel voor jouw het antwoord uit dat het helemaal geen goed idee is om priester te worden, of dat je een ander pad moet bewandelen. Maar misschien is het juist het pad wat je moet bewandelen en ziet je priester dat. In dat geval zullen er vele gesprekken met hem volgen waar je priester niet alleen je geestelijke vader is, maar ook je mentor. Luister en leer gezien deze al vele malen verder staat in de “geestelijke ladder”.   

De derde stap

Wellicht is het pad moeilijk wat je bewandeld. en zijn er zeker tegenslagen. Maar met de eerste twee stappen is het in elk geval een stukje duidelijker hoe het pad er uitziet. En dat is al een hele vooruitgang. Er zijn nog geen concrete beslissingen genomen door jou of je priester en alles is nog steeds vrijblijvend. Maar je geestelijke inzicht wordt dieper en je verlangen om dichter tot God te komen is werkende. Misschien is het dan goed om te overleggen om vast als altaardienaar mee te helpen in de heilige altaar ruimte. Wanneer er plek is in het koor dan is dit ook zeker een advies wat men kan opdragen. Denk er wel aan dat beiden moeilijk te combineren zijn. Maar je priester heeft er altijd wel een oplossing voor. Het dienen in de altaar ruimte is uitdagend en misschien wordt je er zelfs onzeker van. Laat dit je niet afleiden en bid in persoonlijk gebed voor kracht om je taken uit te voeren. Discipline en gehoorzaamheid is hier zeker essentieel in, en vraag de dingen die je niet begrijp na de eredienst aan de priester of tijdens de volgende catechese bijeenkomst. Er kan hier best een hele lange tijd over heen gaan dus wees vooral geduldig. 

De vierde stap

De laatste stap die we je hier kunnen adviseren is het lezen van de uren en de apostel als de priester je daar de zegen voor vraagt. Het is raadzaam om deze ook te lezen buiten kerktijden zodat je de structuur van het lezen kan volgen. Het is dan ook een groter voordeel wanneer je al enige ervaring in het altaar dienen hier in hebt. Ook de studie tot leren van het kerkslavisch gaat een groot belang voor je zijn. Wellicht kan je deze studie van je priester volgen, of moet je dit geheel zelf doen. Het is in alle gevallen wel zeer raadzaam om te doen. Vanaf deze stap zal er wanneer jouw priester het de tijd er voor vind, en de aartsbisschop hier mee akkoord gaat een handoplegging (wijding) moeten gaan plaatsvinden. Dit is dan ook de stap in de geestelijke orde en vanaf hier is het beter om alleen de adviezen te volgen van je priester.

lector zegen

Belangrijk om te weten

Er zijn een aantal punten die belangrijk zijn om te weten en te ondernemen voordat je het pad naar een leven als geestelijke binnen de orthodoxie gaat bestuderen, of je hier al mee bezig bent.

– Wanneer je een gezin hebt (of zelfs met je familie) is het belangrijk om hier met ze over te hebben. Steun in je studie en de activiteiten die je voor je kerk gaat doen is zeer belangrijk, en ook voor hun zal dit vragen naar jou toe brengen waar je misschien nog niet zo snel antwoord op zal hebben.

– Het geestelijke pad bewandelen is goed, maar besef wel dat wanneer je tot diaken gewijd wordt (eerste stap als priester) je niet meer kan trouwen. Wanneer dit conflict gaat geven om willen van dat je bijvoorbeeld een relatie hebt, bespreek dit dan zorgvuldig met je priester.

– Een wijding tot geestelijke gebeurd maar één keer in je leven. Besef dit goed want een leven als geestelijke is er niet één waar je zomaar een sabetical voor een jaar kan nemen om iets totaal anders te gaan doen. 

– Neem nooit rigoureuze stappen zonder de zegen van je priester/aartsbisschop. Zelfs het dienen in het altaar van een andere parochie kan conflicten veroorzaken als je hier niet een zegen van je priester voor vraagt. 

– Belangrijk om te weten is dat een leven als orthodoxe geestelijke geen pad is van individuele ambitie. Elke dag mag je in nederigheid dankbaar zijn dat je een taak voor Christus onze Verlosser mag uitvoeren. Het is geen aardse carrière die je kan volgen waar je promotie naar een bepaalde tijd maakt. en het is dan ook absoluut niet gegarandeerd dat dit gaat gebeuren.  

– Met het punt hierboven meegenomen. Waardig worden bevonden in diverse ambten is iets wat de aartsbisschop en de gezamenlijke geestelijkheid van een bisdom. Jouw priester kan jouw opdragen. Maar het zijn dus meerdere geestelijken gezamenlijk binnen een bisdom die beslissen of jij gewijd mag worden tot geestelijke. 

– Binnen de Benelux kunnen er opleidingen gevolgd worden zoals een minor orthodoxie in de studie theologie aan de Hogeschool Windesheim van Zwolle, orthodoxe seminarium voor geestelijke verzorger aan het St Irenaeus Orthodox Theologisch Instituut in Nijmegen, en priester opleidingen aan het Orthodox Theologisch Instituut “de Heilige Apostel Paulus” te Gent (BE). Bespreek dit (en vraag de zegen) natuurlijk wel eerst met je priester alvorens hier aan te beginnen.

– Het concept om zomaar een klooster binnen te stappen met de intentie om monnik of non te worden is een compleet andere aanpak. hier moet je absoluut van overtuigd zijn dat dit het pad is wat je wil kiezen. Spreek hier heel veel met de Hegumen (hoofd van een klooster) van het beoogde klooster over.