Dagelijks orthodoxie

Cross XLI, by Adam Stanislav

Wat houdt het dagelijks orthodoxe leven in

iconenhoek opzet

Orthodox leven begint en eindigt niet met naar de kerk gaan. Een orthodox leven begint in allereerste plaats met geloven en vertrouwen in God en Christus onze verlosser. Daarnaast is een waarlijk orthodox leven gebonden aan leven volgens de orthodoxe regels met betrekking tot hoe je bent als mens, dus ook naar anderen toe. Dit gaat gepaard met gebeden. Gebeden voor besef om te kunnen weten wanneer je daden in zonde zijn gevallen. Gebeden voor kracht, zodat je orthodoxe geloof toeneemt. Gebeden voor dank, voor alles wat God in je leven brengt. Gebeden voor doorzetting vermogen zodat je niet wankelt in je geloof wanneer het tegenzit. En zo zijn er nog vele voorbeelden voor gebed. 

Dit alles klinkt makkelijker gezegd dan gedaan, maar het gebed in ons alledaagse leven is het moeilijkste wat een christen kan ervaren. Wanneer weet je waar je voor moet bidden? Welke gebeden zijn het best passend hier bij? Al deze vraagstukken brengen ons naar de kerk, omdat de kerk ons leert hoe wij ons orthodoxe leven het beste kunnen invullen, en omdat de kerk met al deze vragen jouw als orthodoxe een antwoord kan geven. Maar hoe praktiseren orthodoxen hun geloof in het aartse dagelijks leven?

Iets wat we in de wereld vandaag de dag zien is dat veel religies zich aanpassen op de eeuwig bewegende maatschappij. Dingen die 100 jaar geleden absoluut niet konden in de maatschappij wordt vandaag de dag misschien wel als recht beschouwt. Hier vind de orthodoxe kerk dan ook niet veel van. Wat we wel moeten constateren is dat veel religies zich vervolgens op deze maatschappelijke veranderingen aanpassen om vervolgens tolerant en geaccepteerd te laten zien in de wereld. Dit geeft in essentie eigenlijk aan dat de religie open staat voor interpretatie wanneer de volgers van de religie dat eisen. Het is dus inconsistent.  Binnen de orthodoxie zien wij dat niet zo. Het is een individuele keuze om orthodox gelovige te worden. Hier accepteert met de rechten en plichten die Christus onze Verlosser ons gegeven heeft bij. Het is dan ook niet aan de individu om deze rechten en plichten te buigen of veranderen zodat dit past in zijn/haar alledaagse leven en geen conflict met zich zelf of anderen oproept. Denk er goed aan dat Christus ons deze rechten en plichten gegeven heeft tot zijn wederkomst, en niet voor de eerste 300 jaar om vervolgens de vrijhand aan de kerk te geven om dit dan weer te veranderen over hoe de maatschappij er dan in staat. Men past zich in hun alledaagse leven aan op het orthodoxe geloof als men hier voor kiest, het orthodoxe geloof past zich dus NIET na meer dan 1000 jaar tradities volgens de bijbel aan een individu’s  alledaagse levens behoefte. 

Cross XLI, by Adam Stanislav

Het huis laten wijden

Tijdens het feest van Theofanie wordt er in de kerk tijdens de eredienst heilig water gemaakt. Dit heilige water wordt vervolgens gebruikt om te kunnen wijden. De priester geeft aan dat er afspraken gemaakt kunnen worden om het huis te laten wijden. Wanneer dit voor de allereerste keer gedaan wordt, is een grote wijding gebruikelijk. Deze is zeer uitgebreid en gaat door het gehele huis heen. Elk jaar daaropvolgend kan een kleine wijding van het huis gedaan worden. Dit is dan ook aan te raden. 

Cross XLI, by Adam Stanislav

Orthodoxe leven in het huishouden

In het dagelijkse leven van een orthodox gelovige staat Christus in het centrum van zijn leven. Binnen het huis wordt er dan ook vaak gebeden bij de dagopening, het eten, en voor men naar bed gaat (avond gebeden). Hoewel vaak iconen in vele kamers van het huis staan, heeft men vaak een centraal punt in het huis wat men een iconen wand noemt. Op deze iconenwand bevind  zich allereerst een kruis in het midden. Daarnaast zijn er meerdere iconen met allereerst Christus onze verlosser welke altijd aan de rechterkant gehangen wordt, Daarnaast de Moeder Gods aan de linker kant. Ook zijn er vele heiligen welke belangrijk zijn voor het gezin zoals, De Heilige waar de gezinsleden naar vernoemd zijn, (hun orthodoxe naam), de patroon van de stad, de Heilige van de kerk welke zij bezoeken, of andere Heiligen. Iconen van diverse orthodoxe feesten is ook een veel gebruikte voorkeur voor de iconen wand. Het is gebruikelijk dat men nieuw gekochte iconen eerst naar de priester brengt om deze te laten zegen alvorens deze terug mee naar huis genomen wordt en aan de iconen wand hangt. De plek van de iconenwand is per huishouden verschillend. Traditioneel gezien wordt dit in de hoek van een kamer gedaan. Echter hedendaags kiest men er ook voor dit op een vlakke muur te doen zodat er meer iconen aan de wand toegevoegd kunnen worden. Het meest geschikte is bij de eettafel waar het gezin samenkomt. Hierin kan men in het gezin er op vertrouwen dat tijdens gebed iedereen aanwezig is.

Verder hangt er voor de iconen een hangende rode lamp genaamd een Lampada (vigil lamp). Hierin wordt een waxine lichtje gedaan en alvorens de gebeden wordt deze aangestoken. Deze laat men vervolgens helemaal opbranden. Men ziet ook vaak rode of witte doeken onder of op de iconen.

Ook vinden we regelmatig gebedenboeken en gebedslijsten in de iconenwand. Deze helpen ons te weten wat we moeten zeggen en voor wie we moeten bidden. Veel gebedenboeken bevatten dagelijkse gebeden (ochtend, middag en avond), evenals gebeden voor bepaalde omstandigheden, zoals ziekte, het verwachten van een kind, voorbereiding op de Heilige Communie, enz. Er zijn ook gebedenboeken voor specifieke gebeden, zoals de Akathist Hymn, en gebeden geschreven door verschillende Heiligen, die een mooie diepte aan je gebedsleven kunnen geven. Daarnaast is een Bijbel in de iconenwand ook nodig, zodat men gezamenlijk de geschriften kan lezen.

Ook worden er feest gebonden voorwerpen in de iconen wand opgenomen, zoals palmtakken en wilgen (Palmzondag), bloemen, paaseieren of een stukje van de Vasilopita (feest van St. Basilicum). Sommige orthodoxe stellen bewaren ook hun huwelijks kaarsen in hun gezinsgebedsruimte. Als er bederfelijke artikelen in de iconenwand bewaart worden, dan worden deze opgegeten, aan de vogels uitgedeeld of verbrand. 

Orthodoxe christenen ontvangen heilig water tijdens het feest van Theofanie (de doop van Christus) en heilige olie tijdens de zalvingsdienst op Stille Woensdag. We drinken heilig water en ontvangen de zegen van Christus als we ziek zijn, voor een reis, of gewoon aan het begin van de dag met het ochtendgebed. Op dezelfde manier doen we hetzelfde als we onszelf zalven met Heilige olie.

iconenhoek huis

Als laatste gebruiken vele orthodox gelovigen wierook bij hun iconenwand. Tijdens de Vespers bidden we: “Laat mijn gebed opgaan, in Uw ogen als wierook, en het opheffen van mijn handen een avondoffer zijn.” Er wordt voortdurend wierook gebruikt tijdens de erediensten in de orthodoxe kerk. Daarom wordt het ook gebruikt voor persoonlijk gebed met het gezin.

Tip: Houd alles symmetrisch. Dit klinkt misschien gek, maar is eigenlijk heel intuïtief. Wanneer iconen worden opgehangen zonder gevoel voor symmetrie of doordachte opstelling, dan focus je meer op de asymmetrie. Je wilt de regeling keer op keer veranderen, omdat er iets niet klopt. En dit leidt je af van het gebed.

Cross XLI, by Adam Stanislav

Het vasten

vasten

Orthodox gelovigen vasten. dit doen zij niet alleen tijdens de speciale feesten hiervoor, maar ook op wekelijkse basis. Het belangrijkste vasten wordt gedaan elke zondag voor de eredienst van de Goddelijke Liturgie. Als men de behoefte heeft om deel te nemen aan de Heilige Mysterie van de communie dan hoort hier een vasten bij. Na middernacht wordt er niks meer gegeten en gedronken. 

Ook vast men op wekelijkse dagen door bepaalde ingrediënten op bepaalde dagen te vermijden. deze vasten is een bewustwording vaste voor de Orthodox gelovige.

Als laatste is er een vasten op speciale feestdag zoals het Grote vasten (de 40 dagen voor Pascha). Op deze dagen eet men volgens bepaalde regels. Binnen het Orthodoxe leven wordt veel gevast om het geloofsleven te bevorderen. De discipline om te vasten is zeker niet makkelijk en moet ook niet onderschat worden.

Cross XLI, by Adam Stanislav

Wanneer Orthodoxen reizen

Of je nu in de auto naar je werk stapt, of boodschappen doet. We reizen allemaal regelmatig afstanden. Ook tijdens het reizen is het orthodoxe geloof belangrijk.
We moeten even een klein verschil maken tussen de Grote reizen (vakantie, zakenreizen, familie bezoek), en de kleine reizen (naar het werk, familie uitje, weekendje weg). Laten we beginnen met hoe orthodoxen voorbereiden tijdens de kleine reizen.

Het wijden van een voertuig

Wanneer een orthodox gelovige een nieuwe auto heeft gekocht, wordt vaak gevraagd aan de priester deze te wijden. Het wijden gebeurd op en in de auto met Heilig water. Vervolgens krijgt de auto een klein icoon mee van een Heilige. Deze wordt ten alle tijden bewaard in de auto. Men kan ook voertuigen die men gebruikt voor werk laten wijden (vrachtwagens, busjes, boten). 

De bedoeling van een wijding is echter dat de Heilige over je waakt tijdens het reizen. Men moet er dus niet vanuit gaan dat na de voertuig wijding men zonder gordel met 320Kmp  over de snelweg kan racen en er vervolgens niks gaat gebeuren.  

voertuig wijden

Grote reizen

Bij grote reizen kan er veel gebeuren. De reis naar de bestemming toe is vaak lang, chaotisch, of er zit enig risico aan vast. Ook de bestemming of het doel van de bestemming kan mogelijk een risico met zich mee nemen. Voor grote reizen kan men dus naar een priester gaan en een zegen hier speciaal voor vragen. Na het zegen gebed wordt de reiziger met Heilig water besprenkelt en kust hij het kruis.